Rusya’da Tarihi Adım: İlk Kişiselleştirilmiş Kanser Aşısı Uygulandı

Rusya Sağlık Bakanlığı, kanserle mücadelede çığır açacak bir adım atarak ‘Neoonkovak’ adlı kişiselleştirilmiş mRNA aşısını ilk kez bir hastaya uyguladı. 1 Nisan 2026’da gerçekleştirilen tarihi uygulamanın ilk gönüllüsü, 60 yaşındaki bir cilt kanseri hastası oldu.

Rusya’da Tarihi Adım: İlk Kişiselleştirilmiş Kanser Aşısı Uygulandı
Rusya’da Tarihi Adım: İlk Kişiselleştirilmiş Kanser Aşısı Uygulandı

Uygulama, Rusya Sağlık Bakanlığı’na bağlı Ulusal Radyolojik Tıbbi Araştırmalar Merkezi’nde (NMIC) gerçekleştirildi. Gamaleya Epidemiyoloji ve Mikrobiyoloji Araştırma Enstitüsü ile Blohin Ulusal Tıbbi Araştırma Merkezi’nin ortak çalışması sonucu geliştirilen aşı, kişiye özel olarak üretilen bir antitümör mRNA aşısı.

60 yaşındaki hasta, 2021 yılından bu yana cilt kanseriyle mücadele eden bir Kursk sakini. Hastalığın 2025 yılında lenf düğümlerine metastaz yapması üzerine yeniden ameliyat edilen hasta, devam eden bağışıklık tedavisine rağmen hâlâ yüksek risk grubunda. Bu nedenle uzmanlar, hastalığı kontrol altına almak için en etkili yolun ‘Neoonkovak’ mRNA aşısı olduğuna karar verdi.

Hastaya ilk aşamada üç doz aşı uygulandı ve ardından her 21 günde bir olmak üzere toplam 10 doza kadar devam edilmesi planlanıyor. Hastanın bağışıklık tepkisi her enjeksiyondan sonra kaydedilecek ve tedavinin ilk sonuçlarının yaklaşık üç-dört ay içinde alınması bekleniyor. Projenin başındaki isim Dr. Aleksandr Gintsburg, “Şu ana kadar hastanın durumu iyi, ilaca karşı herhangi bir olumsuz reaksiyon görülmedi” açıklamasını yaptı.

Preklinik Deneylerde Yüzde 100 Başarı

Aşının klinik öncesi hayvan testlerinde elde edilen sonuçlar tıp dünyasında büyük yankı uyandırdı. Dr. Aleksandr Gintsburg’un paylaştığı verilere göre aşı, hayvan testlerinde ana tümör odağını yok etmede yüzde 100, metastazlarla mücadelede ise yüzde 90 başarı sağladı.

Aşı, kişiye özel olarak üretiliyor. Hastanın tümöründen ve tümör dışı dokularından alınan örneklerle genomu analiz edilerek, bağışıklık sistemini kanser hücrelerine saldırması için eğiten özelleştirilmiş bir aşı hazırlanıyor. Akademisyen Andrey Kaprin, bunun “sadece hastalığı tedavi etmek değil, bağışıklık sistemini tehdit oluşturan hücreleri tanıması ve yok etmesi için eğitmek” anlamına geldiğini vurguladı.

Devlet Güvencesi Kapsamında Ücretsiz Olacak

Rusya Sağlık Bakanı Mihail Muraşko, bu teknolojinin çok yakında tüm Rus vatandaşları için erişilebilir olacağını açıkladı. Kişiselleştirilmiş kanser aşıları ve CAR-T hücre terapisi, devletin sunduğu ücretsiz tıbbi yardım garantisi programına dâhil ediliyor. Bakan Muraşko, “Bu bir her derde deva değil, onkologların elinde ek bir araç” diyerek temkinli bir iyimserlikle yaklaştı.

Başarılı sonuçlar alınması durumunda, ‘Neoonkovak’ aşısının sadece cilt kanseriyle sınırlı kalmayacağı, kolon kanseri gibi diğer kanser türlerine yönelik çalışmaların da devam ettiği bildirildi. Ayrıca Gamaleya Merkezi, pankreas, böbrek ve küçük hücreli dışı akciğer kanseri gibi diğer onkolojik hastalıklara yönelik ilaçlar üzerinde de çalışmalarını sürdürüyor.

Web Özel