Van’da son dönemde düzenlenen aşiret düğünleri, takılan altın ve para miktarlarıyla adeta bir gösteriş yarışına dönüştü. Kimi düğünlerde damada 20 milyon TL nakit para takılırken, geline kilolarca altın veriliyor. Bir başka düğünde ise geline 2 kilo altın, damada 6 buçuk milyon TL takıldı; masaya konulan paraları saymak için 14 kişi görevlendirildi. 7 bin kişinin katıldığı bir başka aşiret düğününde geline 4 kilo altın, damada ise 10 milyon TL takı takıldı.

Bu lüks düğünlerin ardından geriye ise sadece gösteriş değil, aynı zamanda büyük bir ekonomik yıkım kalıyor.

“İsraf Çok, Bereket Yok”

Van’daki düğünlerdeki aşırı harcamalara dikkat çeken vatandaşlar, ciddi bir israfın söz konusu olduğunu belirtiyor. Vatandaşlardan biri, takı merasimlerinin aileleri zorladığını ifade ederek, “İnsanların imkânları artık çok kısıtlı. Takısız düğün olmaz; ama bu daha estetik hâle getirilebilir. Saatlerce para saymak düğünü bir gösteriye çeviriyor. Gösterişli düğünlere karşıyız. Ekonomik korku yüzünden gençlerin evlilik yaşı bile arttı” dedi.

Bir başka vatandaş ise durumu özetleyerek, “Ekonomi zayıf; insanlar borçlanarak düğün yapıyor. Takı takıp geri alanlar bile var. Bu düzen kalksın” ifadelerini kullandı.

Gençler Evlenemiyor, Evlenenler Batıyor

Düğün masrafları öyle bir noktaya geldi ki, gençler evlilik hayali kurmakta zorlanıyor. Vatandaşlardan Eser Yalçıntaş, takı geleneğinin gençleri evlilikten uzaklaştırdığını belirterek, “Altın fiyatları ortada; gençler evlenemiyor. Evlenenler kredi çekiyor ve altında eziliyor. Ekonomik sıkıntılar aile içi sorunlara bile yol açıyor” şeklinde konuştu.

Van’da mikrofon uzattığımız bir yurttaş, “Başlık parası, düğün salonu, altın derken işin içinden çıkamıyorlar. Eskiden bir düğün yapılırdı, şimdi ev almak daha kolay. Gençler bu yüzden evliliği erteliyor” diyerek çığlık kopardı. Düğün salonu fiyatlarının 450 bin liradan başladığını belirten başka bir vatandaş ise “Sıradan bir düğün bile artık lüks oldu. İnsanlar borç harç içinde evleniyor” dedi.

Kadınlar Umursamaz Mı?

Özellikle kadınların “nasıl olsa erkek tarafı karşılıyor” anlayışıyla daha acımasız davrandığı yönündeki şikâyetler de dikkat çekiyor. Ancak uzmanlar, bu durumun bireysel bir tavırdan çok, gösterişçi tüketim kültürünün ve toplumsal baskının bir yansıması olduğunu belirtiyor. Aileler kızları için ne kadar yüksek takı takılırsa o kadar “itibar” kazandıklarını düşünürken, asıl yük omuzlarında ezilen genç erkeklerin ve ailelerinin üzerine biniyor.

“Düğün Değil, Sahne Şovu”

Van’da son yıllarda artan gösterişli düğünler, toplumun farklı kesimlerinden eleştiri almaya başladı. Vatandaşlar, düğünlerin artık bir evlenme merasimi olmaktan çıktığını, adeta bir “sahne şovuna” dönüştüğünü dile getiriyor.

Bölgede birçok aşiretin ve aile büyüğünün düğünlerde rekor takılar takarak adeta bir yarışa girdiği gözlemlenirken, bu yarışın en büyük mağdurları ise dar gelirli aileler ve evlenmek isteyen gençler oluyor. Kimi aşiretler ise bu çılgınlığa dur diyerek başlık parası ve taziye yemeklerini kaldırma yoluna gitmiş olsa da, gösterişli düğün geleneğinin kök salmış olması değişimi zorlaştırıyor.

Celali Aşireti’nin Sünnet Düğününde 11 Milyon Lira Toplandı: Ev ve Araba da Hediye Edildi

Van ve çevresindeki gösterişli düğün tartışmaları sürerken, Celali Aşireti’nin Ankara’da düzenlediği sünnet düğünü adeta çığırından çıktı. 3 bin davetlinin katıldığı gecede yaklaşık 11 milyon lira takı ve para toplanırken, aileye bir ev ve bir araba da hediye edildi.

Ankara’da Celali aşireti mensubu Yunus Nazik ve Melike Nazik çiftinin oğlu Berdan Çağrı Nazik’in sünnet düğünü, bir düğün salonunda gerçekleştirildi. Yüzlerce kişinin takı ve para taktığı gecede, takı masasında nakit paralardan adeta tepe oluştu. O kadar çok para toplandı ki, nakit paralar büyük bir valize güçlükle sığdırıldı.

Bu manzara, Van ve çevresinde vatandaşların isyan ettiği gösterişli düğün kültürünün ülke geneline yayılan bir yara olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

3 Bin Kişilik İhtişamlı, Binlerce Ailenin Borcu 

Düğüne Celali aşiretine mensup 3 bin kişi davet edildi. Sadece takılan paraların 11 milyon lirayı bulması, üstelik buna bir ev ve bir arabanın da eklenmesi, düğünlerin artık birer lüks gösterisine dönüştüğünün en çarpıcı örneği oldu.

Vatandaşların “Düğün değil, sahne şovu” diyerek tepki gösterdiği bu tablo, aslında sadece Van’ın değil, Türkiye’nin dört bir yanındaki aşiret düğünlerinin ortak sorunu. Kocaeli’nin Gebze ilçesinde Celali aşiretine mensup bir başka ailede geline 3 kilo altın, damada 4 milyon 50 bin TL takılması da bu çılgınlığın başka bir örneği olarak hafızalara kazındı.

“Bu Gidişat Nereye?”

Vatandaşların “Gençler evlenemiyor, evlenenler batıyor” diyerek isyan ettiği ortamda, Celali Aşireti’nin Ankara’daki sünnet düğünü, gösterişin ulaştığı boyutu gözler önüne serdi.

Bir vatandaşın “Eskiden ‘bekârlık sultanlıktır’ derlerdi, şimdi gerçekten öyle. Evlenmek ateşten gömlek olmuş” sözleri, bu lüks düğünlerin sıradan insanlar üzerindeki yıkıcı etkisini özetliyor.

Uzmanlar, aşiret büyüklerinin ve toplumun önde gelen isimlerinin öncülük ederek düğünlerde sadeliğe dönülmesi gerektiğini vurgularken, Celali Aşireti’nin Ankara’daki bu sünnet düğünü, tam tersi yönde bir örnek olarak kayıtlara geçti.

Bu gidişat değişmezse, yarın bir başka düğünde toplanacak rakamların kimseyi şaşırtmayacağı, ancak geride bırakacağı borç batağının her geçen gün daha da derinleşeceği açık.

Ne Olacak Bu İşin Sonu?

Van ve çevresinde düğün masrafları milyonlara dayanmış durumda. Vatandaşlar, artan fiyatlar ve denetimsizlik nedeniyle gençlerin evlenmekte zorlandığını belirterek, düğünlerin artık lüks haline geldiğini söylüyor.

Uzmanlar, bu gidişatın sürdürülemez olduğunu, aşiret büyüklerinin ve toplumun önde gelen isimlerinin öncülük ederek düğünlerde sadeliğe dönülmesi gerektiğini vurguluyor. Aksi takdirde giderek büyüyen bu borç bataklığının önüne geçmek mümkün görünmüyor.